อำเภอจะนะ  

ประวัติความเป็นอำเภอจะนะ
เมืองจะนะ เดิมเป็นเมืองขึ้นของเมืองพัทลุง ซึ่งมีอยู่ 4 เมือง คือ ปะเหลียน เทพา จะนะ และสงขลาต่อมาเมืองสงขลาได้แยกออกจาก เมืองพัทลุง จะนะจึงไปขึ้นกับเมืองสงขลามีฐานะเป็นเมืองหน้าด่านทางตอนใตและมีการสู้รบกับหัวเมืองมลายูอยู่ตลอดมา ขณะที่ จะนะเป็นเมืองขึ้นของพัทลุง เจ้าพระยาพัทลุง(บุน)ได้แต่งตั้งนายอินทร์หรือเณรน้องชาย ไปเป็นเจ้าเมืองจะนะ มีพระราชทินนาม ว่า พระมหานุภาพปรายสงคราม ซึ่งบอกให้รู้ว่า เจ้าเมืองนี้เป็นนักรบ เมืองจะนะน่าจะเป็นสมรภูมิรบ แต่ที่ตั้งเมืองจะนะขณะนั้นคือนาทวี เมื่อจะนะเป็นเมืองขึ้นของสงขลาได้แต่งตั้งให้นายฉิน บุตรของอดีตเจ้าเมืองสงขลา (โยม) ขึ้นเป็นขุนรองราชมนตรี คุมไพร่ส่วยดีบุก 9 หมวดทำให้เมืองจะนะกับเมืองสงขลามีความ สัมพันธ์ใกล้ชิดกันในระยะที่พม่า ส่งกองทัพใหญ่ลงไปตีหัวเมืองทางภาคใต้ ทั้งเจ้าเมือง จะนะ และขุนรองราชมนตรีเมืองจะนะ ประสบชะตากรรม ถูกประหารชีวิต เนื่องจาก กรมพระราชวังบวรนทสุรสีหนาถ ยกทัพจากกรุงเทพมาปราบ พม่าและหัวเมืองทางใต้คือ ปัตตานี ีพบว่าเจ้าเมืองจะนะได้ลอบมีหนังสือไปถึงพม่าให้มาตีเมืองสงขลาและพัทลุง ส่วนขุนรองราชมนตรีมีความขัดเคืองกับพระสงขลาและได้ก่อกบฏพร้อมกับนายทหารทิดเพ็ชร ยึดเมืองสงขลาและสำเร็จราชการเอง ได้ปฏิบัติงานประมาท ปล่อยเชลยเมืองปัตตานีหลบหนีไป
เมื่อจะนะตกเป็นเมืองขึ้นของสงขลา ได้มีเจ้าเมืองจะนะหลายคนผลัดกันขึ้นเป็นเจ้าเมืองตลอดเวลามีแต่เรื่องทำสงคราม กับเมืองต่างๆ มีทั้งยกทัพรวมกับทัพสงขลาไปรบ พม่า ร่วมมือกับหัวเมืองอื่นๆไปตั้งรับทัพจากไทรบุรี จนกระทั่งเมืองจะนะถูกจทัพจากเมืองปัตตานีมาโจมตีเสียหาย ถูกเผาทำลายอย่างยับเยิน แต่ยังไม่ทันได้ฟื้นฟูบ้านเมือง เมืองสงขลาก แสวงหาประโยชน์จากจะนะในการรับเงินส่วยแทนกระดานทีละจำนวนมาก็นอกจากนี้ยังยังมีส่วยดีบุกและส่วย เสื่ออาสนะกันแชงเตย ที่คนจะนะต้องส่งอย่างไม่เป็นธรรม แต่เจ้าเมืองจะนะได้วางเฉยเมื่อเมืองสงขลาทวงส่วย อย่างบันทึกในตอนหนึ่งว่า"ด้วยเงินส่วยดีบุกจะนะ 9 หมวด เสื่ออาสนะกันแชงเตย มายังเมืองสงขลาข้าพเจ้าให้กรมการมีหนังสือเตือนพระมหานุภาพปรายสงครามพระจะนะถึง3ครั้งพระมหานุภาพ ปราบสงครามก็ไม่ตอบหนังสือ มาว่าประการใด สั่งกับผู้ถือมาว่า หลวงไชยสุรินทร์ กรมการเมืองสงขลาเก็บเรียกเงินส่วยกระดานที่ตัวไพร่ ส่วยดีบุกจะนะ เก้าหมวดเสียแล้ว พระมหานุภาพปราบสงคราม พระจะนะไม่มีเงินจะส่ง"
จะเห็นว่าเมืองจะนะไม่ค่อยสงบมากนัก ต้องระวังศึกสงครามอยู่ตลอดเวลาทั้งยังต้องทำงานเพื่อส่งส่วยไปให้ เมืองสงขลา แต่สิ่งที่ทำให้เมืองจะนะยืนหยัดเป็นเมืองอยู่ได้ก็เพราะบางครั้งต้องยอมสยบ บางครั้งก็พยายามเรียกร้องอิสรภาพ บางครั้ง กบฏต่อความไม่เป็นธรรม ที่ตั้งของเมืองจะนะ มีการย้ายเมืองอยู่บ่อยๆ เนื่องจากมีการรบอยู่ตลอดเวลาระยะแรกเชื่อว่าเมืองจะนะตั้งอยู่ที่ วังดาโต๊ะ หรือวังโต้ ที่อำเภอนาทวีปัจจุบัน ซึ่งอาจเป็นไปได้ เพราะเจ้าเมืองจะนะคนแรกคือ พระมหานุภาพปราบสงคราม เป็นบุตรพระยาราช บังสันซึ่งเป็นมุสลิม ต่อมาได้ย้ายมาอยู่ที่ปลักจะนะและย้ายไปอยู่ที่บ้านในเมือง ต.ป่าชิง จากนั้นก็ย้ายไปตั้งที่ตำบลจะโหนง เมื่อเปลี่ยนการปกครองแบบเทศาภิบาล อำเภอจะนะก็ไปตั้งที่ที่ว่าการอำเภอนาทวี แต่การคมนาคมไม่สะดวกจึงย้ายมาตั้งที่ตำบล บ้านนา พร้อมเปลี่ยนชื่อเป็นอำเภอบ้านนา แต่ไปพ้องกับอำเภอหนึ่งในจังหวัดนครนายก จึงได้ เปลี่ยนชื่อเป็นอำเภอจะนะตามเดิม.


อาณาเขตติดต่อ ดังนี้
ทิศเหนือ ติดต่อกับ อำเภอเมือง อ่าวไทย
ทิศใต ้ติดต่อกับ อำเภอนาทวี
ทิศตะวันออก ติดต่อกับ อำเภอเทพา อ่าวไทย
ทิศตะวันตก ติดต่อกับ อำเภอนาหม่อม อำเภอสะเดา อำเภอหาดใหญ่


สภาพภูมิประเทศ
โดยทั่วไปเป็นที่ราบเหมาะแก่การเพาะปลูก ทำนา ทำสวนผลไม้ มีบางส่วนเป็นทิวเขาซึ่งอยู่ทางด้านทิศใต้และทิศตะวันตก แต่ไม่สูงมากนัก บริเวณทิวเขา จะมีต้นไม้ขึ้นหนาแน่น ส่วนใหญ่จะเป็นไม้ป่าเบญจพรรณ ชื้น มีน้ำตก คือน้ำตกโตนตายใจ อยู่ในเขตห้ามล่าสัตว์ป่าเขาเหรง ทางด้านทิศตะวันออก จะเป็นชายฝั่ง ติดกับทะเลอ่าวไทย ซึ่งชายหาดมีความยาวประมาณ 20 กิโลเมตร ทอดตัวยาวตั้งแต่อำเภอเมือง จรดอำเภอเทพา จังหวัดสงขลา ชายหาดที่สำคัญได้แก่ หาดวังหนาว ตำบลนาทับ และหาดสะกอม ตำบลสะกอม

ลักษณะภูมิอากาศ
สภาพภูมิอากาศ สภาพอากาศเป็นแบบร้อนชื้น มีฝนตกเกือบตลอดทั้งปี ฤดูกาล มี 2 ฤดู คือ ฤดูร้อนกับฤดูฝน โดยฤดูร้อน จะเริ่มตั้งแต่เดือน กุมภาพันธ์ - พฤษภาคม ส่วนฤดูฝนจะเริ่มในเดือน คือในเดือนตุลาคม - เดือนธันวาคม และจะมีฝนทิ้งช่วงในเดือน มิถุนายน - กันยายน

ประชากร
จำนวนประชากร
ชาย 46,033 คน
หญิง 46,596 คน
รวม 92,629 คน
โครงสร้างประชากร
ส่วนใหญ่เป็นประชากรวัยแรงงาน รองลงมาได้แก่กลุ่มเด็กวัยเรียน และเด็กเล็ก อัตราเพิ่มของประชากร เท่ากับ 1.04.

การปกครอง
แบ่งเขตการบริหารออกเป็น 1 เทศบาล คือเทศบาลตำบลมายอและ 10 องค์การบริหารส่วนตำบล ดังนี้
อำเภอจะนะ แบ่งการปกครองออกเป็น 14 ตำบล 139 หมู่บ้าน มีองค์การบริหารส่วนตำบล 14 แห่ง และเทศบาล 1 แห่ง
1.ตำบลขุนตัดหวาย
2.ตำบลคลองเปียะ
3. ตำบลคู
4. ตำบลแค
5. ตำบลจะโหนง
6. ตำบลนาทับ
7. ตำบลนาหว้า
8. ตำบลน้ำขาว
9. ตำบลบ้านนา
10. ตำบลป่าชิง
11. ตำบลตลิ่งชัน
12. ตำบลท่าหมอไทร
13. ตำบลสะกอม
14. ตำบลสะพานไม้แก่น

สภาพทางสังคม
การนับถือศาสนา
กระชากรส่วนใหญ่ของอำเภอจะนะ นับถือศาสนาอิสลาม คือ ร้อยละ 75.14 ศานาพุทธ ร้อยละ 24.86

ศาสนสถานในอำเภอจะนะ
มัสยิด จำนวน 65แห่ง มัสยิดที่สำคัญ ได้แก่ มัสยิดนูรุดีน ตำบลบ้านนา
วัด จำนวน 30 แห่ง วัดที่สำคัญได้แก่ วัดเกษมรัตน์ วัดขวด


อาชีพ ประชากรในอำเภอจะนะส่วนใหญ่มีอาชีพด้านการเกษตรเป็นหลัก อาชีพเกษตรที่สำคัญ คือ การทำสวนยางพารา ซึ่งเป็นรายได้หลัก การประมงซึ่งส่วนใหญ่จะเป็นการประมงที่ทำกันในครัวเรือน การทำสวนผลไม้ ซึ่งก็มีสวนทุเรียน สวนลองกอง สวนเงาะ สวนส้ม ซึ่งปลูกกันทั่วไป มากบ้างน้อยบ้าง อาชีพด้านการเกษตรอีกอย่าง คือการเลี้ยงสัตว์ เช่น วัว นกเขาชวา โดยเฉพาะนกเขาชวามีการเลี้ยงกันเป็นฟาร์มขนาดใหญ่ ทำรายได้ปีหนึ่งๆ นับล้านบาท จะนะนอกจากจะเป็นเมืองเกษตรกรรมแล้ว ปัจจุจบันมีโรงงานอุตสาหกรรมผุดขึ้นเป็นจำนวนมาก ส่วนใหญ่เป็นโรงงานแปรรูปสัตว์น้ำ โรงงานน้ำยางพารา จึงทำให้มีการจ้างงานมากขึ้น ทำให้คนจะนะ ไม่ต้องออกไปทำงานที่ในที่ไกลๆ

คมนาคม และการเดินทาง
ด้านการคมนาคม การเดินทางสู่อำเภอจะนะ นั้น มีความสะดวก มีทั้งทางรถยนต์และทางรถไฟ

การเดินทางทางรถยนต์ มีเส้นทางซึ่งเรียกกันว่า ถนนสายเอเชียซึ่งก็คือ ทางหลวงแผ่นดิน หมายเลข 43 ซึ่งเป็นเส้นทางหลัก ขนาด 4 ช่องทางจราจร ตัดผ่าน ซึ่งเส้นทางสายนี้เป็นเส้นทางหลักเชื่อมต่อไปยังจังหวัดชายแดนภาคใต้

การเดินทางทางรถไฟ มีเส้นทางรถไฟ ตัดผ่านตัดผ่านตัวอำเภอ มีสถานีรถไเส้นทางรถไฟ 2 แห่ง คือ สถานีจะนะ ตั้งอยู่ที่ตำบลบ้านนา และสถานรถไฟควนมีด ตั้งอยู่ที่ตำบลควนมีด





เครือข่ายบริการอำเภอจะนะ
  รพ.สต.ขุนตัดหวาย
   รพ.สต.คลองแงะ
   รพ.สต.ควนขี้แรด
   รพ.สต.คู
   รพ.สต.คูนายสังข์
   รพ.สต.แค
   รพ.สต.จะโหนง
   รพ.สต.ช่องเขา
   รพ.สต.ตะลิ่งชัน
   รพ.สต.ท่าหมอไทร
   รพ.สต.นาทับ
   รพ.สต.ท่าเสมียน
   รพ.สต.นาหว้า
   รพ.สต.น้ำขาว
   รพ.สต.บ้านตรับ
   รพ.สต.ป่าชิง
   รพ.สต.สะกอม
   รพ.สต.สะพานไม้แก่น
 
   
สำนักงานสาธารณสุขอำเภอจะนะ ตำบลบ้านนา อำเภอจะนะ จังหวัดสงขลา
โทรศัพท์ 074-207091 Fax 074207089 email : chana858@hotmail.com

Design by surmee57@hotmail.com